Crawling Ne Demek ve Arama Motorları Nasıl Tarama Yapar?

Crawling, arama motoru botlarının web sayfalarını keşfetmek ve içeriklerini işlemek için yaptığı taramadır. Botlar, bildikleri URL’leri ziyaret eder; sayfalardaki bağlantıları izleyerek veya XML site haritalarından yararlanarak yeni adresler bulur. “Crawling ne demek?” sorusunun pratik karşılığı budur: Bir sayfanın taranması, arama sonuçlarında mutlaka görüneceği anlamına gelmez.

Sitenize yeni bir ürün sayfası eklediğinizde arama motorunun bu adresi bulabilmesi gerekir. Sayfaya verilen iç bağlantılar ve site haritası keşfi kolaylaştırabilir. Ancak sunucu hataları, engellenen erişim veya gereksiz yönlendirmeler botların sayfaya ulaşmasını zorlaştırabilir.

Tarama ile dizine ekleme de farklı işlemlerdir. Bir bot sayfanızı ziyaret ettikten sonra arama motoru, içeriği dizine alıp almamaya ayrıca karar verir. Bu ayrımı bilmeniz, bir sayfa arama sonuçlarında görünmediğinde önce erişimi mi yoksa dizine ekleme durumunu mu kontrol edeceğinizi belirlemenize yardımcı olur.

Crawling Ne Demek? Taramanın Arama Motorlarındaki Yeri

Bir sayfanın arama sonuçlarında görünmesi tek bir işlemle gerçekleşmez. Crawling, bu sürecin keşif ve erişim aşamasıdır: Arama motoru, sayfaya ulaşır ve içeriğini değerlendirmek üzere alır. Ancak bir sayfanın taranmış olması, dizine eklendiği veya belirli bir sorguda üst sıralarda yer alacağı anlamına gelmez.

Örneğin yeni bir ürün sayfanız varsa botun bu sayfaya ulaşması ilk adımdır. Sayfa erişime kapalıysa veya teknik bir hata döndürüyorsa sonraki aşamalar etkilenebilir. Bot sayfayı tarasa bile arama motoru içeriği dizine almamayı seçebilir. Dizine alınan bir sayfanın hangi konumda gösterileceği ise sorguyla ilgisi ve diğer değerlendirme ölçütlerine bağlıdır.

Bu ayrım, sorunu doğru yerde aramanızı sağlar. Sayfa hiç ziyaret edilmiyorsa erişilebilirliğini ve bağlantılarını; ziyaret edildiği hâlde sonuçlarda görünmüyorsa dizine eklenme durumunu kontrol edebilirsiniz.

Arama Motorları Web Sayfalarını Nasıl Keşfeder?

Arama motorları, daha önce tanıdıkları adresleri yeniden ziyaret ederek ve web üzerindeki yeni adreslere ilişkin sinyalleri değerlendirerek sayfaları keşfeder. Crawling sırasında yeni bir sayfanın bulunması ile mevcut bir sayfadaki değişikliğin fark edilmesi farklı durumlardır; her ikisi de botun ilgili adrese erişebilmesine bağlıdır.

Yeni bir içerik yayımladığınızda veya mevcut sayfayı değiştirdiğinizde taramanın hemen gerçekleşeceğini varsaymayın. Sayfanın erişilebilir olması, botun içeriği alabilmesi için temel koşuldur.

Bağlantılar Üzerinden URL Keşfi

Bağlantılar, arama motoru botlarına bir sayfadan diğerine geçebilecekleri yollar sunar. Sitenizin ana sayfasından kategori ve ürün sayfalarına uzanan iç bağlantılar, yeni URL’lerin bulunmasını kolaylaştırır. Başka bir siteden verilen dış bağlantı da botun sitenizdeki bir adrese ulaşmasını sağlayabilir. Crawling sırasında bağlantının varlığı tek başına yeterli değildir; botun bağlantıyı erişebildiği bir sayfada görmesi ve hedef adrese ulaşabilmesi gerekir.

• Menü ve içerik içindeki bağlantılar, ilgili sayfalar arasında izlenebilir yollar oluşturur.
• Yalnızca site içi aramayla açılan, bağlantı verilmeyen sayfaların keşfi zorlaşabilir.

Örneğin yeni bir hizmet sayfasına ilgili kategori sayfasından bağlantı vermeniz, botun bu adresi bulması için açık bir yol oluşturur.

XML Site Haritalarının Rolü

XML site haritası, arama motorlarına sitenizdeki önemli URL’leri düzenli bir dosyada sunar. Özellikle yeni eklenen veya adresi değişen sayfaların keşfedilmesine yardımcı olabilir. Dosyada yalnızca arama sonuçlarında görünmesini istediğiniz, erişilebilir ve tercih ettiğiniz URL’leri bulundurmanız yararlıdır. Sayfaların son değişiklik tarihini doğru biçimde belirtmek de güncellemelerin anlaşılmasını kolaylaştırır.

Site haritasında yer almak, bir URL’nin mutlaka taranacağı anlamına gelmez. Arama motoru, tarama kararını sayfanın erişilebilirliği ve siteye ilişkin diğer sinyallerle birlikte verir; taranması da dizine ekleneceğini garanti etmez.

Bir Sayfanın Taranma Süreci Nasıl İşler?

Bir URL’nin keşfedilmesi, arama motorunun o sayfayı hemen tarayacağı anlamına gelmez. Bot, hangi adresleri ne zaman ziyaret edeceğini belirlerken sitenin erişilebilirliğini ve daha önce gördüğü değişiklikleri dikkate alabilir. Crawling sırasında amaç, sayfanın mevcut hâline ulaşmak ve değerlendirme için gerekli veriyi toplamaktır.

Bu sürecin nasıl ilerlediğini anlamak, sitenizdeki bir sayfanın neden beklediğiniz gibi görünmediğini araştırırken erişim ve içerik sorunlarını birbirinden ayırmanıza yardımcı olur.

URL İsteği ve Sunucu Yanıtı

Bot, ziyaret edeceği URL için sunucuya bir HTTP isteği gönderir. Sunucunun yanıt kodu, sayfaya erişilip erişilemediğini gösterir. Crawling sırasında başarılı bir yanıt alınması, botun sayfayı taramasına olanak tanır; ancak bu, sayfanın arama sonuçlarında görüneceği anlamına gelmez.

Bağlantı zaman aşımı veya tekrarlayan sunucu hataları, botun sayfaya ulaşmasını zorlaştırabilir. Örneğin yeni bir ürün sayfası sürekli 5xx yanıtı veriyorsa bot içeriği alamaz. Sunucu kayıtlarında bot isteklerini ve yanıt kodlarını kontrol ederek erişim sorunlarını saptayabilirsiniz.

İçeriğin İşlenmesi ve Bağlantıların Takibi

Bot, crawling sırasında sayfanın metnini, başlıklarını ve bağlantılarını inceler. Bağlantıların hedef adresleri ile bağlantı metinleri, sayfalar arasındaki ilişkiyi anlamasına yardımcı olur. Ancak bir bağlantının bulunması, hedef sayfanın mutlaka ziyaret edileceği anlamına gelmez.

Örneğin ürün açıklaması veya kategori bağlantıları yalnızca JavaScript çalıştıktan sonra oluşuyorsa bot bunları ilk incelemede göremeyebilir. Önemli metin ve bağlantıların işlenmiş sayfada gerçekten görünüp görünmediğini arama motorunun URL inceleme araçlarıyla kontrol edebilirsiniz.

Tarama Erişimini Hangi Ayarlar Etkiler?

Site sahibi olarak botların hangi sayfalara ulaşabileceğini ve sunucunuzun isteklere nasıl yanıt vereceğini çeşitli ayarlarla etkileyebilirsiniz. Ancak crawling üzerinde tam kontrolünüz yoktur; erişime açık bir adresin ne zaman ziyaret edileceğine arama motoru karar verir.

Bir ayarı değiştirdikten sonra yalnızca yapılandırmayı değil, botun aldığı yanıtı da kontrol edin. Yanlışlıkla engellenen önemli bir sayfa, bağlantılarla keşfedilse bile taranamayabilir.

Robots.txt ile Erişim Kuralları

Robots.txt, sitenizin kök dizininde bulunan ve arama motoru botlarına hangi URL yollarını taramamaları gerektiğini bildiren bir dosyadır. Belirli botlara ayrı kurallar tanımlayabilir, örneğin site içi arama sonuçlarının bulunduğu yolu taramaya kapatabilirsiniz. Bu kurallar crawling sürecini yönlendirir; ancak botların dosyaya uyacağını garanti etmez.

Tarama engeli, dizinden kaldırma yöntemi değildir. Engellediğiniz bir URL, başka sayfalardan bağlantı alıyorsa içeriği taranmadan da arama sonuçlarında görünebilir. Ayrıca robots.txt ile kapattığınız sayfanın içeriğindeki talimatlar bot tarafından okunamaz. Bu nedenle dosyayı, arama sonuçlarında görünürlüğü yönetmek için değil, botların erişmesini istemediğiniz URL yollarını belirtmek için kullanın. Kuralı yayımlamadan önce dosya yolunu ve etkilenen adresleri kontrol edin; yanlış bir tanım, önemli sayfaların taranmasını engelleyebilir.

Noindex, Canonical ve Yönlendirmelerin Farkı

Noindex, canonical ve yönlendirme aynı sorunu çözmez. Aralarındaki farkı, botun URL’ye erişmesi, içeriğin dizine eklenmesi ve hangi URL’nin tercih edilmesi açısından değerlendirebilirsiniz.

Örneğin aynı ürün farklı filtre URL’lerinde görünüyorsa canonical kullanabilirsiniz. Kalıcı olarak taşınan bir ürün sayfasında ise yönlendirme daha uygundur. Noindex uyguladığınız sayfanın bot tarafından erişilebilir olması gerekir; aksi hâlde bot bu talimatı göremez. Bu ayrım, crawling ile dizine eklemeyi birbirine karıştırmadan karar vermenize yardımcı olur.

Tarama Verimliliğini Düşüren Sorunlar

Bir botun sitenize ayırdığı tarama kapasitesi sınırsız değildir. Aynı içeriğe ulaşan çok sayıda adres veya yanıt vermeyen sayfalar, yeni ve önemli URL’lerin keşfini geciktirebilir. Crawling verimliliğini değerlendirirken yalnızca kaç sayfanın tarandığına değil, botun hangi adreslerde zaman harcadığına da bakın.

• Gereksiz URL çoğalması: Bir ürünün sıralama ve filtre seçenekleriyle oluşan çok sayıda adresi, botun benzer sayfaları tekrar tekrar ziyaret etmesine yol açabilir.
• Kırık bağlantılar, kaldırılmış bir kategoriye yönelen menü bağlantısı gibi durumlarda botu bulunamayan sayfalara götürür.
• Yönlendirme zincirleri, eski bir kampanya adresinden yeni sayfaya ulaşmak için birden fazla istek yapılmasına neden olur.
• Sunucu hataları, özellikle yoğun saatlerde ürün sayfalarının tekrar tekrar hata döndürmesi hâlinde taramayı aksatabilir.

Öncelik belirlemek için sunucu kayıtlarında sık ziyaret edilen URL’leri ve hata yanıtlarını inceleyin. Ardından gereksiz adres üreten filtreleri düzenleyin, site içi kırık bağlantıları düzeltin ve yönlendirmeleri mümkün olduğunca doğrudan hedef sayfaya bağlayın. Sunucu hatalarında ise sorunun belirli sayfalarda mı, yoksa yoğunluk anlarında mı ortaya çıktığını kontrol edin.

Sitenizin Taranmasını Nasıl Kontrol Edersiniz?

Sitenizin taranma durumunu kontrol ederken önce arama motoru yönetim aracındaki verileri, ardından sunucu kayıtlarını inceleyin. Bu sıra, araçta gördüğünüz sorunun gerçek bot isteklerine yansıyıp yansımadığını anlamanıza yardımcı olur.

1. Arama motoru yönetim aracında tarama istatistiklerini açın; isteklerin zaman içindeki seyrine, yanıt kodlarına ve sunucu hatalarına bakın.
2. Önemli bir URL’yi URL denetimiyle kontrol edin. Son tarama tarihini ve bildirilen erişim sorunlarını not edin.
3. Sunucu kayıtlarında aynı URL’ye gelen doğrulanmış arama motoru botu isteklerini arayın. İstek zamanı, yanıt kodu ve yönlendirilen adresi karşılaştırın.
4. Yeni yayımlanan sayfalarla sık ziyaret edilen sayfaları ayrı değerlendirin. Uzun süredir istek almayan önemli URL’leri iç bağlantıları ve site haritasındaki kayıtlarıyla birlikte kontrol edin.

Yönetim aracındaki raporlar genel eğilimi gösterir; sunucu kayıtları ise belirli bir isteğe sunucunuzun nasıl yanıt verdiğini ortaya koyar. Crawling verimliliğini değerlendirirken tek bir güne değil, değişikliğin öncesi ve sonrasındaki eğilime bakın.

Sonuç

Sık Sorulan Sorular